Motokurye Kaza Rehberi · Asli ve Adli Kusurlar

Kısa cevap

Motokurye kazasında ilk üç adım: can güvenliğini sağlayın, 112 numarayı arayın ve olay yerini terk etmeyin — kaza yerini terk etmenin cezası 46.000 TL ve 2 yıl ehliyet iptalidir. Asli kusur sayılan haller tazminat ve sigorta ödemesini doğrudan etkiler.

Trafikte yaşanan her kaza farklı yasal sonuçlar doğurur. Bu rehber; asli kusur ve adli kusur ayrımını, motosiklet için 2026 güncel idari ve adli para cezalarını, sürücü belgesine el konulma hâllerini ve psikoteknik raporu zorunlu kılan durumları örneklerle açıklar.

1. Kusur Nedir? Asli ve Adli Ayrım

Trafik kazasının yasal incelemesinde kusur kavramı kazaya kimin sebep olduğunu ve sorumluluğunu belirler. Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Türk Ceza Kanunu (Türk Ceza Kanunu (TCK)), kusur tiplerini ikiye ayırır:

⚖️ Asli Kusur (İdari)

Trafik kuralının açık ihlali sonucu kazaya neden olan sürücüye uygulanır. İdari para cezası, ehliyete geçici el koyma ve aracın trafikten men edilmesi gibi yaptırımlar uygulanır.

Sorumlu kurum: Trafik Polisi / Jandarma · İl Trafik Tescil Şube Müdürlüğü

🚨 Adli Kusur (Cezai)

Eylem TCK kapsamında suç oluşturuyor (yaralama, ölüm, dolandırıcılık vb.). Adli para cezası ya da hapis cezası gerektirir; mahkeme tarafından karar verilir.

Sorumlu kurum: Cumhuriyet Savcılığı · Sulh Ceza / Asliye Ceza Mahkemesi

2. Asli Kusur Sebepleri (Örneklerle)

Aşağıdaki ihlaller KTK kapsamında asli kusur sayılır:

İhlal	Örnek Vaka	Sonuç
Kırmızı ışık ihlali	Motokurye, "5 dakika gecikeceğim" düşüncesiyle kırmızı ışıkta geçti, çıkışta otomobile çarptı.	3.000 TL ceza (1. ihlal) · Tekrarda kademeli artış
Karşı yöne girmek	Trafik sıkışıkken motokurye karşı şeride geçerek sollamaya çalıştı, karşıdan gelen araçla çarpıştı.	İdari para cezası · Ehliyete el koyma riski
Aşırı hız	Motokurye 50 km/sa hız sınırlı yolda 80 km/sa hızla giderken yayaya çarptı.	%30+ aşımda kademeli ceza · %50+ ehliyete el koyma
Aşırı yük (taşıma sınırı aşımı)	Motokurye 30 kg sınırını aşan ağır gönderiyle dengesini kaybedip düştü, yandaki araca çarptı.	İdari para cezası · Karayolu Taşıma Yönetmeliği (KTY) uyarma cezası
Yaya geçidinde durmama	Yaya geçidinde yavaşlamayan motokurye, geçmekte olan yaşlıya çarptı.	3.502 TL · Yaralanma varsa adli işlem
Şerit ihlali / makas atmak	Motokurye trafikte sürekli makas atarken motorun yanından geçen otomobilin aynasını sıyırdı.	7.276 TL · Tehlikeli sürüşte ehliyet askıya alma
Geçme yasağı ihlali	Sollamanın yasak olduğu virajda motokurye sollama yapmaya çalışırken çarpışma oldu.	İdari para cezası · Tehlikeli sürüş kaydı

📌 Not: Kurallara uygun park etmiş bir araca çarpmak asli kusur değildir; sürücü hatasından dolayı çarpma idari değerlendirmeye alınır.

3. Adli Kusur Sebepleri ve Cezai Sonuçları

Aşağıdaki haller TCK kapsamında suç oluşturur ve mahkeme süreci başlar:

İhlal	Yasal Dayanak	Yaptırım
Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak	KTK 36/3	40.000 TL · Araç bağlama · Tekrarda 80.000 TL
Ehliyeti iptaliyken/geri alınmışken sürüş	KTK 36/3	200.000 TL · Adli işlem
Alkollü sürüş (3. kez)	KTK 48 · TCK 179	50.394 TL · Ehliyet 5 yıl · Hapis
Alkol/uyuşturucu testini reddetme	KTK 48	150.000 TL · Ehliyet 5 yıl
Sahte/başkasının plakası	KTK 23/3 · TCK 204	140.000 TL (1.) / 280.000 TL (2.+) · 2-5 yıl hapis
Olay yerini terk (yaralanmalı/ölümlü kaza)	KTK 81/3	46.000 TL · Ehliyet 2 yıl · 1-3 yıl hapis
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma	TCK 179/3	3 ay - 2 yıl hapis
Taksirle yaralama (kazada karşı tarafı yaralamak)	TCK 89	3 ay - 1 yıl hapis veya adli para cezası
Taksirle ölüme sebebiyet	TCK 85	2-6 yıl hapis
Akrobatik manevra (wheelie/drift) — kaza ile birleşince	KTK 66/2 · TCK 179	46.000 TL · 60 gün men · Hapis riski
Sahte teslimat onayı (mesleki ihlal)	TCK 157 (dolandırıcılık)	1-5 yıl hapis · Adli para cezası

4. Sürücü Belgesine (Ehliyete) El Konulma Halleri

Aşağıdaki ihlaller sürücü belgesinin geçici veya kalıcı olarak geri alınmasını gerektirir:

Sebep	Süre	Yasal Dayanak
Kırmızı ışık 3. ihlal (1 yılda)	30 gün	KTK 47/2-3
Kırmızı ışık 4. ihlal	60 gün	KTK 47/2-3
Kırmızı ışık 5. ihlal	90 gün	KTK 47/2-3
Kırmızı ışık 6. ihlal	EHLİYET İPTAL	KTK 47/2-3
Hız %50+ aşım	El koyma + tekrarda iptal	KTK 51
Kaldırımda motosiklet sürmek	60 gün ehliyet + 30 gün araç men	KTK 46/2-k
Akrobatik manevra (wheelie/drift)	60 gün ehliyet + 60 gün araç men	KTK 66/2
Plakasız motosiklet	30 gün ehliyet + 30 gün araç men	KTK 21
Sahte/okunamayan plaka	30 gün (1.) / 60 gün (2.+)	KTK 23/3
Alkollü sürüş (1. kez)	6 ay	KTK 48
Alkollü sürüş (2. kez)	2 yıl	KTK 48
Alkollü sürüş (3. kez)	5 yıl + adli işlem	KTK 48
Alkol/uyuşturucu testi reddi	5 yıl	KTK 48
Olay yerini terk (yaralanmalı kaza)	2 yıl	KTK 81/3
5 yıl içinde ikinci kez ehliyet geri alma	EHLİYET İPTAL	KTK / 7574

5. Psikoteknik Raporu Gerektiren Haller

Bazı durumlarda sürücü belgesinin geri alınması/iadesi ve ticari sürüşe devam edilmesi için Psikoteknik raporu zorunludur. Bu durumlar:

🏍️

Ticari Motosiklet Sürücülüğü

Karayolu Taşıma Yönetmeliği (KTY) Madde 34 gereği tüm ticari motokuryeler psikoteknik raporu almak zorundadır. Geçerlilik: 5 yıl.

🚨

Akrobatik Manevra (wheelie/drift)

Tek teker veya drift gibi tehlikeli manevralarla aracın trafikten men edilmesi durumunda, ehliyetin iadesi psikoteknik değerlendirmeye bağlıdır.

🍷

Alkollü Sürüş (Tekrarlanan)

İkinci ve üçüncü kez alkollü sürüş tespit edilen sürücülerin ehliyet iadesi için psikoteknik + psikiyatri raporu şart koşulur.

💊

Uyuşturucu Madde Etkisi

Madde etkisinde araç kullandığı tespit edilen sürücülerin ehliyet iadesi için psikoteknik + bağımlılık değerlendirmesi yapılır.

🛣️

Kaldırımda Sürüş Tekrarı

Kaldırımda tekrarlanan ihlaller veya motosikletin trafikten men edilmesi durumunda iade için psikoteknik istenebilir.

⚠️

Asli Kusurlu Ölümlü Kaza

Asli kusurlu olarak yer aldığı ölümlü trafik kazasından sonra ehliyetin iadesi için psikoteknik + psikiyatri raporu şart.

📅

5 Yıllık Periyodik Yenileme

Ticari sürüş yapanlar için psikoteknik raporu 5 yılda bir yenilenmek zorundadır. Süresi dolan kurye trafikte ticari sürüş yapamaz.

🏥

SRC Sınıfı Belge Yenileme

SRC 1, 2, 3, 4 ve SRC Kurye belgelerinin yenilenmesi sırasında psikoteknik raporu istenir.

✅ Pendik Moto Kurye Psikoteknik Belgesi merkezimiz: Bakanlık onaylı, 12 testlik bilgisayarlı sınav, ortalama 1 saat 20 dakika, aynı gün rapor. Yetkili psikolog eşliğinde uygulanır.

🧠 Psikoteknik Detayları Pendik Kaynarca Yol Tarifi

6. Kazadan Sonra Ne Yapmalı? (Adım Adım)

Kendi güvenliğinizi sağlayın — Trafikten uzaklaşın, dörtlü flaşörü açın, reflektif üçgen koyun.
Yaralı varsa 112'yi arayın — Operatör kapatana kadar telefonu kapatmayın.
Polis/Jandarma'yı arayın (155 / 156) — Maddi hasarlı kazada kaza tespit tutanağı, yaralanmalıda olay yeri inceleme şart.
Olay yerini terk etmeyin — Cezası 46.000 TL + 2 yıl ehliyet, ölümlü/yaralanmalı kazada hapis cezası.
Fotoğraf çekin — 4 farklı açı, hasar detayı, plaka, yol işaretleri.
Tanık bilgisi alın — Bağımsız doğrulama için ad-soyad-telefon.
Sigorta şirketini arayın — 24 saat içinde bildirim önerilir.
İşveren/firma bildirimi — İş kazası ise 3 iş günü içinde SGK'ya da bildirim zorunlu (5510 s.K. Md.13).
Sağlık raporu alın — Yaralanma olmasa bile darbe sonrası kontrol önerilir.
Hukuki destek — Asli kusur tespit edilirse mutlaka avukatla görüşün; hak kayıpları olabilir.

Kazadan Önce: Önleyici Eğitim

Kaza sonrası süreçleri öğrenmek kadar önemli olan — kazaya hiç girmemek. Eğitim modülümüzle defansif sürüş, ekonomik sürüş, fren tekniği ve risk yönetimi konularını detaylı öğrenebilirsiniz.

📚 Eğitime Başla ⚖️ Tüm 2026 Cezaları

🛡️

Eğitim · Sınav · Başarı Platformu — Tamamen Ücretsiz

Çetin Büyükçınar SRC Kursu ve Psikoteknik Merkezi tarafından bu proje değerli motokuryelerin alacakları SRC Kurye Belgesi, Motokurye Psikoteknik Belgesi ve P Yetki Belgesi sahibi P1 — P2 Dağıtım İşletmelerinin ODY 4 ve ÜDY 4 Belgelerine özel olarak hazırlanmış bir Eğitim, Sınav ve Başarı Platformudur. Trafik içerisinde kazaların azalması ve hizmet kalitesinin artması bizim en büyük kazancımızdır.